Trong không gian đô thị, cây xanh không chỉ tạo cảnh quan mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và trách nhiệm pháp lý của người quản lý. Trên thực tế, nhiều sự cố phát sinh từ việc xử lý cây xanh khi chưa nắm rõ quy định cây xanh đô thị, dẫn đến tranh chấp hoặc rủi ro không đáng có. Nội dung dưới đây tập trung làm rõ quy định về cây xanh đô thị theo góc nhìn thực tế, giúp bạn hiểu khi nào được can thiệp, khi nào bắt buộc phải xin phép theo đúng quy định pháp luật.
Quy Định Về Cắt Tỉa Cây Xanh Đô Thị
Trong nhóm quy định cây xanh đô thị, cắt tỉa là nội dung thường gây nhầm lẫn nhất. Nhiều trường hợp người thực hiện cho rằng chỉ “chăm sóc kỹ thuật”, nhưng trên thực tế lại vượt quá giới hạn cho phép và phát sinh vi phạm.
Căn cứ pháp lý liên quan đến cắt tỉa, chặt hạ cây xanh đô thị
Theo Khoản 4 Điều 11 Nghị định 64/2010/NĐ-CP, hoạt động chăm sóc và cắt tỉa cây xanh phải tuân thủ quy trình kỹ thuật, đồng thời bảo đảm an toàn cho con người, phương tiện và công trình xung quanh. Điều này cho thấy, cắt tỉa không bị cấm, nhưng không được thực hiện tùy tiện.
Trong trường hợp việc xử lý cây dẫn đến chặt hạ hoặc dịch chuyển, các điều kiện tại Khoản 1 Điều 14 Nghị định 64/2010/NĐ-CP sẽ được áp dụng, bao gồm:
-
Cây đã chết, bị đổ gãy hoặc có nguy cơ gãy đổ gây mất an toàn
-
Cây bị bệnh nặng hoặc già cỗi, không còn khả năng đảm bảo an toàn
-
Cây nằm trong khu vực triển khai dự án đầu tư xây dựng
Ngoài ra, pháp luật cũng xác định rõ những trường hợp bắt buộc phải xin giấy phép theo Khoản 2 Điều 14, như cây bảo tồn, cây bóng mát trên đường phố, cây trong công viên, khu vực công cộng hoặc cây có chiều cao từ 10 mét trở lên, kể cả trong khuôn viên tổ chức, cá nhân.
Từ đó có thể hiểu rằng, chỉ những trường hợp không thuộc diện phải xin phép nêu trên mới được xử lý mà không cần giấy phép, và việc xử lý khẩn cấp do thiên tai, cây đổ gãy cũng được miễn giấy phép theo Khoản 3 Điều 14, nhưng vẫn phải lập hồ sơ và báo cáo lại cơ quan quản lý.
Chế Tài Khi Vi Phạm Quy Định Về Cây Xanh Đô Thị
Pháp luật không chỉ dừng ở việc quy định hành vi được phép hay không được phép. Theo Khoản 3 Điều 13 Nghị định 64/2010/NĐ-CP, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm nghĩa vụ bảo vệ cây xanh đô thị phải thực hiện khắc phục hậu quả và bồi thường thiệt hại theo quy định. Đây là điểm nhiều người thường bỏ qua khi tự ý xử lý cây trong khuôn viên quản lý.
Tham khảo thêm: Quy định cây xanh trong nhà máy
Quy Định Về Quản Lý Cây Xanh Đô Thị Áp Dụng Cho Đối Tượng Nào?
Theo các quy định tại Khoản 2, 3 và 5 Điều 13 Nghị định 64/2010/NĐ-CP, trách nhiệm quản lý cây xanh đô thị không chỉ thuộc về cơ quan Nhà nước mà còn gắn liền với tổ chức, hộ gia đình và cá nhân đang trực tiếp sử dụng hoặc quản lý cây xanh.
Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện phân cấp quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm. Trong khi đó, các đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý cây xanh phải bảo vệ cây trên địa bàn theo phạm vi hợp đồng hoặc quyết định được giao. Điều này đồng nghĩa, cây trong khuôn viên riêng vẫn chịu sự điều chỉnh của quy định chung, không hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí của chủ sở hữu.
Quy Định Trồng Cây Xanh Đô Thị Cần Biết Trước Khi Triển Khai
Bên cạnh việc xử lý cây hiện hữu, quy định trồng cây xanh đô thị cũng cần được hiểu đúng. Pháp luật không cấm trồng cây, nhưng yêu cầu hoạt động này phải phù hợp quy hoạch và đảm bảo an toàn hạ tầng.
Theo các quy định về trồng cây xanh đô thị, người trồng cần lưu ý:
-
Chọn loại cây phù hợp với không gian và mục đích sử dụng
-
Tránh trồng cây có rễ lớn, tán rộng gần công trình hoặc tuyến giao thông
-
Bảo đảm khoảng cách an toàn với hệ thống kỹ thuật đô thị
Việc trồng sai vị trí hoặc sai chủng loại có thể dẫn đến yêu cầu di dời hoặc xử lý lại theo quy định về quản lý cây xanh đô thị.
Quy Định Trồng Cây Xanh Trên Vỉa Hè Và Đường Phố Đô Thị
Đối với cây xanh trên vỉa hè đô thị và cây xanh đường phố, đây là không gian công cộng nên không thuộc quyền tự quyết của cá nhân. Theo quy định hiện hành, việc trồng, thay thế hay di dời cây tại các khu vực này phải nằm trong quy hoạch và do cơ quan quản lý đô thị thực hiện hoặc cho phép. Trồng cây tự phát trên vỉa hè thường dẫn đến tình trạng buộc phải chặt bỏ, gây lãng phí và phát sinh trách nhiệm không cần thiết.
Những Câu Hỏi Thường Gặp
Ai chịu trách nhiệm nếu cây gãy đổ gây thiệt hại?
Trách nhiệm trước hết thuộc về đơn vị hoặc cá nhân đang trực tiếp quản lý cây xanh. Với cây trong khuôn viên nhà ở, nhà máy hoặc khu dân cư, chủ quản lý phải theo dõi, chăm sóc và xử lý kịp thời khi cây có dấu hiệu mất an toàn.
Vì sao cắt tỉa định kỳ là yêu cầu quan trọng?
Cắt tỉa định kỳ không chỉ nhằm giữ mỹ quan mà còn là biện pháp phòng ngừa rủi ro. Việc chủ động chăm sóc giúp phát hiện sớm cây yếu, cây nguy hiểm và giảm trách nhiệm pháp lý nếu xảy ra sự cố.
Những sai lầm phổ biến khi tự xử lý cây xanh đô thị
Các sai lầm thường gặp gồm cắt tỉa quá mức làm cây suy yếu, nhầm lẫn giữa cắt tỉa và chặt hạ, hoặc cho rằng cây trong khuôn viên riêng không chịu quy định quản lý cây xanh đô thị.
Với kinh nghiệm thực tế và am hiểu pháp lý, XANH 24H hỗ trợ khảo sát, tư vấn và triển khai giải pháp phù hợp, đảm bảo tuân thủ quy định quản lý cây xanh đô thị và an toàn lâu dài cho công trình, khu dân cư và doanh nghiệp.
